De Slag om de Schelde was een militaire operatie aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. De geallieerden bevrijden op 4 september 1944 de stad Antwerpen. Op dat moment beheersen de Duitsers nog de oevers van de Westerschelde en controleren ze de verbinding tussen Antwerpen en de Noordzee. In oktober en november wordt er zwaar gevochten om de Westerschelde te heroveren.

Ter nagedachtenis aan deze gebeurtenissen zijn aan de Westerscheldedijk in Kreverhille twee herinneringsborden geplaats. Met de borden en deze webpagina willen we aandacht geven aan de geschiedenis van het kleine gehucht Kreverhille én de verhalen van de mensen uit het gehucht en de omgeving.

Kreverhille als militaire uitvalsbasis

De Schotse 52e Lowland Divisie voert de landingen op de zuidkust van Zuid-Beveland uit. De Cameronians maken deel uit van deze divisie en komen begin oktober 1944 aan in Kreverhille. Het gehucht vormt de uitvalsbasis voor hun activiteiten die deel uitmaken van operatie Vitality II: één van een reeks militaire operaties waarbij de geallieerden de Westerschelde bevrijden.

Op het erf en de boerderij te Molenweg 3 vestigen de Cameronians een commandopost. Het erf is het verzamelpunt voor meer dan 700 amfibievoertuigen, die later de oversteek naar Baarland maken.

Een ooggetuige schrijft: “Voor de tocht plaatsvond, was men al dagen bezig om in de dijk gaten te maken zodat de amfibievoertuigen gemakkelijk de Westerschelde in konden rijden. Het land waar de voertuigen doorheen moesten, zag eruit als een slagveld met diepe sporen.”

In de nacht van 25 op 26 oktober stappen een paar duizend Schotse soldaten van de 156e Infanteriebrigade in amfibievoertuigen en landingsboten. Hiermee maken ze de oversteek. De operatie vindt plaats vanuit Terneuzen en Kreverhille naar twee landingsplaatsen bij Baarland en Hoedekenskerke. Om 5.00 uur gaan de eerste troepen aan land. Ondanks hevige Duitse tegenstand weten de Schotten stand te houden. Diezelfde dag veroveren ze Baarland.

Een plek voor evacuees, krijgsgevangen en gewonden

Tijdens en na de landingen nemen de amfibievoertuigen evacuees uit Baarland en omstreken mee. Zij worden opgevangen en kunnen na de bevrijding terugkeren. Daarnaast worden meer dan 600 krijgsgevangen richting Kreverhille gebracht. Op de boerderij worden ze ondervraagd en verblijven ze tijdelijk in een klein gevangenenkamp. Naast evacuees en krijgsgevangenen brengen de voertuigen ook gewonde soldaten terug.

De bevrijding van de Schelde

Het veroveren van de Westerschelde was langs beide zijden één van de zwaarste operatie uit WO II. Op 12 oktober 1944 kreeg het Canadese 1e Leger de taak de Scheldemonding van Duitse troepen te bevrijden. Na vijf weken winnen de geallieerden de slag. Op het einde van het offensief heeft het winnende Canadese leger ruim 41.000 gevangenen gemaakt. Ze verliezen zelf 12.873 personen in de strijd. Drie weken na de slag wordt de haven van Antwerpen geopend voor de geallieerde scheepvaart.

Een stukje geschiedenis, een persoonlijk verhaal

Op één van de foto’s die gebruikt zijn op de herinneringsborden staan Schotse militairen met lokale kinderen. Deze foto toont Roos en Jan den Tenter. Roos woont tot op vandaag in Kloosterzande en herinnert zich de passage van de Duitsers, Fransen en Engelsen nog goed. Elk lieten ze een eigen indruk na.